De belofte is schitterend: een robot die niet alleen praat zoals ChatGPT, maar ook je magazijn opruimt, de vaatwasser uitruimt of complexe handelingen aan de lopende band verricht. Jensen Huang, de topman van Nvidia, kondigde onlangs het tijdperk van de ‘fysieke AI’ aan. Maar wie door de blinkende buitenkant van deze mensachtige robots heen kijkt, ziet een ongemakkelijke waarheid. Achter de schermen zijn het vaak nog ouderwetse marionetten, aangestuurd door menselijke arbeid.
De verborgen trainingsploeg
Voordat een robot zelfstandig een magnetron kan openen, moet hij duizenden keren zien hoe een mens dat doet. In trainingscentra wereldwijd dragen werknemers VR-brillen en exoskeletten om elke beweging te registreren. In Shanghai opent een medewerker honderden keren per dag een deurtje om de data te voeden aan de machine naast hem. Voor jou als ondernemer betekent dit dat de ‘slimme’ oplossing die je koopt, vaak een product is van duizenden uren handmatige invoer. De technologie is nog lang niet zo zelflerend als de marketingbrochures je willen doen geloven.
Afstandsbediening in plaats van intelligentie
Een nog groter risico voor de bedrijfsvoering is de zogenaamde ‘tele-operatie’. Startups zoals 1X brengen robots op de markt die voor zo’n 20.000 dollar inzetbaar zijn. Het addertje onder het gras? Als de robot het even niet meer weet, neemt een operator op een hoofdkantoor ergens ver weg de besturing over. Je denkt dat je investeert in automatisering, maar in feite huur je een veredelde uitzendkracht in die via een camera in jouw bedrijf meekijkt.
- Privacyrisico’s: Een externe operator die door de ogen van je robot meekijkt op je werkvloer, vormt een potentieel lek voor bedrijfsgeheimen en privacy.
- Kostenplaatje: Echte autonomie verlaagt de loonkosten. Tele-operatie verplaatst de kosten alleen maar naar een ander loket, vaak met een flinke marge voor de robotfabrikant.
- Aansprakelijkheid: Denk aan het debacle met Tesla’s ‘Autopilot’. Als jij vertrouwt op volledige autonomie en er gaat iets mis, ben jij als ondernemer vaak de gebeten hond als blijkt dat de machine eigenlijk menselijke supervisie nodig had.
Wat betekent dit voor jouw rendement?
De les voor het Nederlandse MKB is helder: laat je niet meeslepen door de hype van mensachtige robots. Voor specifieke taken in een magazijn of fabriek blijven gespecialiseerde robotarmen, die geprogrammeerd zijn voor één taak, voorlopig superieur in snelheid en rendement. De humanoid robot is op dit moment vooral een dure marketingtool of een experiment in een vroege fase.
Pas op met investeringen waarbij de ‘intelligentie’ afhankelijk is van een constante internetverbinding met de fabrikant. Echte innovatie levert je een onafhankelijke productiviteitswinst op, geen nieuwe afhankelijkheid van een duur servicecontract waarbij mensen op afstand de gaten in de software dichtlopen.
Bron: MIT Technology Review (https://www.technologyreview.com/2026/02/23/1133508/the-human-work-behind-humanoid-robots-is-being-hidden/)
